महसूल प्रशासनात महत्त्वाचा बदल

कलम १५५: फेरफार नोंदी दुरुस्ती – इंटरॲक्टिव्ह माहिती

कलम १५५: फेरफार नोंदींची दुरुस्ती

महसूल प्रशासनात महत्त्वाचा बदल

महाराष्ट्र जमीन महसूल अधिनियम, १९६६ च्या कलम १५५ अंतर्गत फेरफार नोंदींमधील चुका दुरुस्त करण्याची प्रक्रिया आता पूर्णपणे ऑनलाइन झाली आहे. या बदलामुळे नागरिकांना मिळणाऱ्या सेवा अधिक पारदर्शक, वेगवान आणि सुलभ होणार आहेत.

पूर्वीची समस्या काय होती?

ऑफलाइन पद्धतीमुळे फेरफार नोंदी दुरुस्त करण्याच्या प्रक्रियेत अनेक अडचणी होत्या, ज्यामुळे नागरिकांना त्रास सहन करावा लागत होता आणि गैरव्यवहारांना वाव मिळत होता.

१. वेळखाऊ प्रक्रिया

ऑफलाइन कामामुळे चुका दुरुस्त होण्यासाठी अनेक महिने लागत होते. नागरिकांना तलाठी आणि तहसील कार्यालयात सतत चकरा माराव्या लागत होत्या.

२. गैरव्यवहाराची शक्यता

प्रक्रियेत पारदर्शकतेचा अभाव असल्याने हेतुपुरस्सर चुका करणे किंवा त्या दुरुस्त करण्यासाठी पैशांची मागणी करणे असे प्रकार घडत होते.

३. मानवी चुका

नोंदी हाताने केल्या जात असल्याने लेखनाच्या किंवा माहिती भरण्याच्या मानवी चुका होण्याची शक्यता जास्त होती, ज्यामुळे मालकी हक्काचे वाद निर्माण होत होते.

४. जबाबदारी निश्चित नसणे

चुकांसाठी कोणाला जबाबदार धरावे, हे स्पष्ट नसल्याने दुरुस्तीच्या कामात दिरंगाई होत असे.

नवीन ऑनलाइन प्रणाली: एक प्रभावी उपाय

जुनी पद्धत (ऑफलाइन)

  • पूर्णपणे ऑफलाइन आणि कागदोपत्री कामकाज
  • तलाठी आणि तहसील कार्यालयावर अवलंबित्व
  • अधिक वेळ आणि खर्च
  • पारदर्शकतेचा अभाव
  • गैरव्यवहाराला वाव

नवीन पद्धत (ऑनलाइन)

  • संपूर्ण प्रक्रिया ऑनलाइन
  • भूमि अभिलेख विभागामार्फत थेट कार्यवाही
  • कमी वेळेत आणि कमी खर्चात काम
  • पूर्णपणे पारदर्शक प्रणाली
  • गैरव्यवहारांना आळा

नागरिकांना होणारे फायदे

या ऑनलाइन प्रणालीमुळे केवळ प्रशासकीय कामात सुधारणा होणार नाही, तर सामान्य नागरिक आणि शेतकऱ्यांच्या जीवनावरही सकारात्मक परिणाम होईल.

✔

पारदर्शकता

सर्व नोंदी ऑनलाइन असल्याने कामात पारदर्शकता येईल आणि कोणालाही माहिती लपवता येणार नाही.

⏱️

वेळेची बचत

सरकारी कार्यालयात चकरा मारण्याची गरज नसल्याने नागरिकांच्या वेळेची मोठी बचत होईल.

भ्रष्टाचाराला आळा

गैरव्यवहारांना आळा

ऑनलाइन प्रणालीमुळे मानवी हस्तक्षेप कमी होऊन गैरप्रकारांना आणि भ्रष्टाचाराला आळा बसेल.

👍

सुलभता

शेतकरी आणि नागरिक घरबसल्या आपल्या जमिनीच्या नोंदीतील चुका दुरुस्त करण्यासाठी अर्ज करू शकतील.

नवीन ऑनलाइन कार्यप्रणाली कशी काम करते?

नवीन ऑनलाइन प्रणाली कशी काम करते हे समजून घेण्यासाठी, खालील सोप्या टप्प्यांचा विचार करा. ही प्रक्रिया नागरिकांना कमीत कमी त्रासात त्यांच्या नोंदी दुरुस्त करण्यास मदत करते. प्रत्येक टप्प्यावर क्लिक करून अधिक माहिती मिळवा.

टप्पा १
अर्ज करणे
टप्पा २
ऑनलाइन नोंद
टप्पा ३
तलाठी पडताळणी
टप्पा ४
दुरुस्ती पूर्ण

अर्ज करणे

नागरिक किंवा शेतकरी आवश्यक कागदपत्रांसह आपल्या जमिनीच्या अभिलेखातील चूक दुरुस्त करण्यासाठी ऑनलाइन अर्ज करतात. अर्ज करणे आता खूप सोपे झाले आहे.

ही माहिती महाराष्ट्र जमीन महसूल अधिनियम, १९६६ मधील कलम १५५ बाबतच्या सार्वजनिक अधिसूचनेवर आधारित आहे.

इंटरॲक्टिव्ह ॲप्लिकेशन डिझाइन | © २०२४

वृत्तपत्र बातमी लेआउट

महसूलच्या १५५ कलमाचे होणारे गोरखधंदे बंद होणार

फेरफार नोंदी ऑनलाइन कराव्या लागणार, भूमी अभिलेख विभागाने दिले आदेश

“कलम १५५ च्या नोंदी आता ऑनलाइनच कराव्या लागणार आहेत. याची पडताळणी केली जाईल. कामात कुठ्याही करप्शनवर कारवाईही करण्यात येईल, याची नोंद राज्यास्तरावरून घेतली जाईल.”

डॉ. सुहास दिवसे, जमाबंदी आयुक्त तथा भूमी अभिलेख संचालक, पुणे

पुणे : साधारणतः उत्तमोत्तम चुकांच्या दुरुस्तीसाठी वापरण्यात येणाऱ्या १५५ कलमाबाबत तहसीलदारच आता निर्णय घालण्यात आले आहे. यापुढे १५५ कलमाचे आदेश ऑनलाइनच करावे लागणार असून ऑफलाइन फेरफार करता येणार नाही, असे स्पष्ट आदेश भूमी अभिलेख विभागाने दिले आहेत. त्यामुळे या कलमाच्या नावाखाली करण्यात येणारे गोरखधंदे कायमचे बंद होणार आहेत. आता फेरफारांची नोंद कशी व कुणी केली याची ऑनलाइन पडताळणी होणार असल्याने तलाठ्यांपासून ते तहसीलदारांपर्यंत सर्वांनाच डोळ्यात तेल घालून फेरफार नोंदी विहित मुदतीत कराव्या लागणार आहेत.

भूमिअभिलेख विभागाने याबाबत सविस्तर पवित्रपत्र काढले आहे. त्यात या सूचनांचा अंतर्भाव केला आहे. यापूर्वीच्या तरतुदीनुसार केवळ हस्ताक्षर किंवा हस्तलिखितातील चुका महाराष्ट्र महसूल अधिनियम १९६६ च्या १५५ या कलमाद्वारे दुरुस्त करता येत होत्या.

बातमीशी संबंधित इमेज

असा एकाही फेरफार आता ऑफलाइन नोंद होणार नाही

  1. यावर नियंत्रण आणण्यासाठी भूमिअभिलेख विभागाने आता कलम १५५ नुसार कार्य कसे कार्य करू नये यासाठी स्वतंत्र परिपत्रक जारी केले आहे. त्यानुसर आता या कामाचा वापर केल्यावर येणारे आदेश ऑनलाइनच देण्यात येणार आहेत.
  2. असा एकाही फेरफार आता ऑफलाइन नोंदविता येणार नसल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे. तसेच असे न्यायिक तसेच महसूल न्यायाधीकरणाकडून देण्यात आलेल्या आदेशाच्या फेरफार नोंदीही ऑनलाइनच घेण्यात येणार आहेत.
  3. या फेरफार नोंदी एका दिवसातच कराव्या लागणार आहेत. महसूलच्या नोंदीसाठी विहित मुदत मात्र, पाळावी लागणार आहे. पूर्वी आदेश फेरफार केल्याची नोंद केली किंवा केली नाही याची माहिती ठेवली जात नव्हती.
  4. आता तलाठ्यांच्या लॉगिनला आदेश मिळाल्यानंतर त्यांची नोंद केव्हा केली व कुणी केली याची ऑनलाइन पडताळणी केली जाणार आहे. त्यामुळे नोंदी बंधनकारक करण्यात आल्या आहेत. पूर्वी यासाठी संबंधिताना तलाठ्यांकडे हेलपाटे मारावे लागत होते.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *