डोअरस्टेप बँकिंग सेवा: तुमच्या दारी बँकिंग

हे वेब ऍप्लिकेशन 'डोअरस्टेप बँकिंग सेवा धोरण ५.०' वर आधारित आहे. याचा उद्देश ग्राहकांना त्यांच्या घरीच बँकिंग सेवा कशा मिळवता येतात, त्यासाठीचे नियम, पात्रता आणि प्रक्रिया याबद्दल सखोल माहिती देणे हा आहे. हे धोरण विशेषतः ज्येष्ठ नागरिक आणि दिव्यांग व्यक्तींसाठी बँकिंग सेवा अधिक सुलभ बनवते.

डोअरस्टेप बँकिंग सेवा: व्याख्या आणि पात्रता

डोअरस्टेप बँकिंग सेवा म्हणजे काय आणि या सेवांचा लाभ घेण्यासाठी कोण पात्र आहे, याची माहिती येथे दिली आहे.

डोअरस्टेप बँकिंग (DSB) म्हणजे काय?

डोअरस्टेप बँकिंग सेवांमध्ये ग्राहकांसाठी त्यांच्या स्वतःच्या खात्यांशी संबंधित आर्थिक आणि गैर-आर्थिक सेवांचा समावेश होतो. यात बँकेकडून रोख रक्कम घेणे/देणे, चेक जमा करणे, जीवन प्रमाणपत्र सादर करणे अशा अनेक सेवांचा समावेश आहे.

पिक-अप सेवा (ग्राहकांकडून बँकेकडे)
  • संकलन/क्लिअरिंगसाठी चेक/इन्स्ट्रुमेंट्स
  • चेकबुक विनंती स्लिप
  • चेकसह आयकर/सरकारी/GST चलन
  • स्थायी सूचना (Standing Instructions)
  • जीवन प्रमाणपत्र
  • नामांकन फॉर्म (Nomination Form)
  • निधी हस्तांतरण विनंती
  • रोख जमा
  • फॉर्म 15G/15H
  • KYC कागदपत्रे
वितरण सेवा (बँकेकडून ग्राहकांकडे)
  • रोख रक्कम काढणे
  • खात्याचे स्टेटमेंट
  • मुदत ठेव सल्ला (Term Deposit Advice)
  • TDS आणि फॉर्म 16 प्रमाणपत्र जारी करणे
  • प्री-पेड इन्स्ट्रुमेंट/गिफ्ट कार्ड
  • डिमांड ड्राफ्ट, पे ऑर्डर्स
  • सक्षम प्राधिकरणाच्या मंजुरीने इतर सेवा वेळोवेळी समाविष्ट केल्या जाऊ शकतात.

पात्रता निकष

  • KYC अनुरूप असलेले सर्व निवासी वैयक्तिक बचत बँक/चालू खातेधारक पात्र आहेत.
  • खाते सक्रिय (operative) स्थितीत असावे. निष्क्रिय खातेधारक खाते सक्रिय केल्यानंतर पात्र होतील.
  • सेवांचा लाभ घेण्यासाठी योग्यरित्या स्वाक्षरी केलेला अर्ज आणि हमीपत्र/करार सादर करणे आवश्यक आहे.
  • **अपवाद:** खालील ग्राहक DSB सेवांसाठी पात्र नाहीत:
    • संयुक्तपणे चालवली जाणारी संयुक्त खाती.
    • अल्पवयीन मुलांची खाती (पालकत्वाखालील खाती समाविष्ट).
    • पॉवर ऑफ अटॉर्नीद्वारे चालवली जाणारी खाती.
    • नॉन-KYC अनुरूप आणि निष्क्रिय खाती.
    • MACT दावे/LISSA अंतर्गत उघडलेली बचत बँक खाती.
    • NRI/परदेशी राष्ट्रीय खातेधारक.
    • ट्रस्ट, HUF, असोसिएशन यांसारखे गैर-वैयक्तिक ग्राहक.
    • 'थांबवलेले' (Stop) आणि/किंवा 'होल्ड' (Hold) स्थिती असलेली खाती.
    • निरक्षर ग्राहक (DSB सेवा केवळ शाखा चॅनेलद्वारे प्रदान केल्या जातात).
    • खात्यात मोबाईल नंबर नोंदणीकृत नसलेले ग्राहक.

सेवा विनंती आणि वितरण पद्धती

डोअरस्टेप बँकिंग सेवांसाठी विनंती कशी करावी आणि या सेवा ग्राहकांपर्यंत कशा पोहोचवल्या जातात, याची माहिती येथे दिली आहे.

सेवा विनंती करण्याचे मार्ग

  • शाखेत थेट विनंती करता येते.
  • फोन बँकिंग, इंटरनेट बँकिंग, डिजिटल चॅनेल किंवा संपर्क केंद्राद्वारे सुरक्षितपणे विनंती करता येते.

सेवा वितरण पद्धती

  • सेवा बँकेच्या कर्मचाऱ्यांद्वारे किंवा बँकेने नियुक्त केलेल्या एजन्सीद्वारे प्रदान केल्या जातात.
  • रोख रक्कम घेणे/देणे सेवा आधार सक्षम पेमेंट सिस्टम (AEPS) द्वारे बायोमेट्रिक प्रमाणीकरणाने, मायक्रो ATM द्वारे PIN प्रमाणीकरणाने किंवा शाखा कर्मचाऱ्यांद्वारे विनंतीनुसार प्रदान केल्या जातात.
  • खात्यातील क्रेडिट/डेबिट वास्तविक वेळेत (real time) होते.
  • रोख रक्कम घेताना/देताना बँकेच्या वतीने पोचपावती/SMS/नोंदणीकृत ई-मेल दिला जातो.
  • डिमांड ड्राफ्टची वितरण प्रक्रिया ऑनलाइन SBI द्वारे अर्ज करून आणि पोस्टाने ड्राफ्ट पाठवून सुरू राहील.
  • जीवन प्रमाणपत्र प्रमाणीकरणासाठी 'जीवन प्रमाण' प्रक्रिया वापरली जाते.

सेवा वितरण वेळ मर्यादा (TAT)

  • **अनिवार्य सेवा (Mandatory Basis):** जिथे सेवा आउटसोर्स केलेल्या एजंट्सद्वारे उपलब्ध आहेत आणि Scale-III वरील शाखांमध्ये, सेवा T+1 कामकाजाच्या दिवसाच्या आत (सुट्ट्या वगळून) पूर्ण केल्या जातील.
  • **सर्वोत्तम प्रयत्नांवर आधारित सेवा (Best Effort Basis):** इतर शाखांमध्ये सेवा T+4 कामकाजाच्या दिवसांच्या आत (सुट्ट्या वगळून) प्रदान केल्या जातील.
  • जर अपरिहार्य परिस्थितीमुळे सेवा प्रदान करता आल्या नाहीत, तर ग्राहकाला कारणे कळवली जातील.

सेवा शुल्क आणि तक्रार निवारण

डोअरस्टेप बँकिंग सेवांसाठी लागू होणारे शुल्क आणि तक्रार निवारण प्रक्रिया कशी आहे, याची माहिती येथे दिली आहे.

सेवा शुल्क

  • डोअरस्टेप सेवांसाठी लागू होणारे शुल्क ग्राहकाने स्वाक्षरी केलेल्या हमीपत्र/कराराचा भाग असेल.
  • शुल्क माहितीपत्रकांवर, अर्ज फॉर्मवर आणि बँकेच्या वेबसाइटवर स्पष्टपणे नमूद केली जाईल.
  • बचत बँक/चालू खात्यातील शिल्लक केवळ या सेवा शुल्कामुळे डेबिट/ओव्हरड्रॉन होणार नाही याची खात्री केली जाईल. अपुऱ्या शिल्लकमुळे सेवा विनंती नाकारली जाऊ शकते.
  • शुल्क वाजवी आणि सेवा प्रदान करण्याच्या सरासरी खर्चाशी जुळणारे असावे.
  • सेवा शुल्कातील कोणताही बदल खातेधारकांना किमान एक महिना अगोदर बँकेच्या वेबसाइट, सूचना फलक, SMS/ई-मेल आणि सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मद्वारे कळवला जाईल.

तक्रार निवारण

  • तक्रारी मोबाईल ॲप, वेब पोर्टल, कॉल सेंटर, टोल-फ्री नंबर किंवा शाखेत नोंदवता येतात.
  • डोअरस्टेप बँकिंग सेवांशी संबंधित तक्रारींसाठी सध्याची ग्राहक तक्रार निवारण यंत्रणा उपलब्ध आहे.
  • बँकेच्या तक्रार निवारण अधिकाऱ्याचे नाव आणि दूरध्वनी क्रमांक बँकेच्या वेबसाइटवर उपलब्ध आहे.
  • जर ग्राहकाला तक्रारीचे समाधानकारक निराकरण झाले नाही असे वाटले, तर तो संबंधित बँकिंग लोकपाल कार्यालयाशी संपर्क साधू शकतो.

© २०२४ डोअरस्टेप बँकिंग सेवा मार्गदर्शक. सर्व हक्क राखीव.

ही माहिती 'पॉलिसी ऑन DSB सेवा ५.०' वर आधारित आहे. कृपया अधिकृत माहितीसाठी बँकेच्या वेबसाइटला भेट द्या.

हा लेख उपयुक्त वाटला का?

Green Rudraksha Charitable Trust (GRC Trust) सर्वसामान्य नागरिकांच्या न्याय हक्कांसाठी आणि पर्यावरण रक्षणासाठी सातत्याने कार्यरत आहे. आमच्या उपक्रमांना हातभार लावा.